Trichomonas

1. Korte samenvatting
Trichomonas is een veelvoorkomende seksueel overdraagbare aandoening (SOA) veroorzaakt door een eencellig organisme. De infectie verloopt vaak zonder klachten, vooral bij mannen, maar kan bij vrouwen leiden tot vaginale afscheiding en irritatie. De aandoening is goed te behandelen met medicatie en geneest meestal volledig.

2. Wat is het?
Trichomonas is een infectie van de geslachtsorganen veroorzaakt door de parasiet Trichomonas vaginalis. Het gaat om een eencellig organisme (protozo), dat zich vooral nestelt in de vagina bij vrouwen en in de plasbuis bij mannen.

De infectie wordt beschouwd als een SOA omdat overdracht meestal plaatsvindt via seksueel contact. Hoewel de aandoening doorgaans mild verloopt, is het belangrijk deze tijdig te herkennen en behandelen om verdere verspreiding te voorkomen.

Opvallend is dat veel mensen besmet zijn zonder klachten te hebben. Hierdoor kan de infectie ongemerkt worden doorgegeven aan anderen.

3. Hoe ontstaat het?
Besmetting vindt meestal plaats tijdens onbeschermd seksueel contact. Het organisme wordt overgedragen via contact met vaginaal vocht, sperma of slijmvliezen.

De incubatietijd, de periode tussen besmetting en het ontstaan van klachten, varieert van ongeveer 3 tot 28 dagen. In sommige gevallen blijven klachten volledig uit, waardoor iemand langere tijd besmettelijk kan zijn zonder dit te weten.

Hoewel overdracht vrijwel altijd seksueel gebeurt, kan het organisme buiten het lichaam korte tijd overleven in vochtige omstandigheden. Daardoor is in theorie indirecte overdracht mogelijk, al komt dit zelden voor.

Factoren die de kans op besmetting vergroten zijn:

• onbeschermd seksueel contact
• wisselende seksuele partners
• bestaande SOA’s of verstoring van de vaginale flora

Deze factoren verhogen de kwetsbaarheid van het slijmvlies en maken infectie waarschijnlijker.

4. Wat zijn de klachten?
De klachten verschillen duidelijk tussen vrouwen en mannen. Vrouwen hebben vaker en ook meer uitgesproken symptomen, terwijl mannen meestal weinig tot niets merken van de infectie.

Bij vrouwen kan een ontsteking van de vagina ontstaan, met een typische afscheiding die vaak overvloedig, schuimend en onaangenaam ruikend is. De vagina en schaamlippen kunnen rood, gezwollen en pijnlijk zijn. Ook kan er een branderig gevoel optreden bij het plassen.

Bij mannen blijft de infectie vaak ongemerkt. Soms is er lichte irritatie van de eikel of een kleine hoeveelheid afscheiding, vooral in de ochtend. Ook kan een branderig gevoel bij het plassen voorkomen.

Typische kenmerken zijn:

• veranderde, vaak schuimende en sterk ruikende afscheiding
• roodheid en irritatie van de geslachtsdelen
• branderig gevoel bij het plassen

Omdat klachten mild of afwezig kunnen zijn, blijft de infectie vaak onopgemerkt.

5. Hoe te voorkomen?
Preventie van trichomonas richt zich op veilig seksueel gedrag en het beperken van overdracht tussen partners.

Het gebruik van een condoom bij seksueel contact is de meest effectieve manier om besmetting te voorkomen. Daarnaast is het belangrijk om alert te zijn op klachten en bij twijfel tijdig een test te laten uitvoeren.

Het informeren van seksuele partners speelt een belangrijke rol in het voorkomen van verdere verspreiding. Ook zonder klachten kan iemand besmettelijk zijn.

Belangrijke preventieve maatregelen zijn:

• gebruik van condooms bij seksueel contact
• beperken van het aantal seksuele partners
• testen bij klachten of na risicovol contact

Door deze maatregelen kan de verspreiding van de infectie effectief worden verminderd.

6. Is aanvullend onderzoek nodig?
De diagnose wordt gesteld door middel van laboratoriumonderzoek. Meestal wordt een uitstrijkje afgenomen van de vagina, plasbuis of andere verdachte locaties.

Onder de microscoop is het organisme goed zichtbaar. In sommige gevallen worden aanvullende technieken gebruikt om de diagnose te bevestigen.

Omdat de infectie vaak zonder klachten verloopt, wordt deze regelmatig ontdekt tijdens een standaard SOA-screening.

7. Hoe wordt het behandeld?
Trichomonas wordt behandeld met een antibioticum in tabletvorm, meestal in een eenmalige dosis. Deze behandeling is effectief en leidt in de meeste gevallen tot volledige genezing.

Het is belangrijk dat zowel de patiënt als de seksuele partner(s) gelijktijdig worden behandeld, ook als zij geen klachten hebben. Dit voorkomt dat de infectie steeds opnieuw wordt overgedragen.

Tijdens de behandeling wordt geadviseerd om geen seks te hebben totdat de behandeling is afgerond en de klachten zijn verdwenen.

Daarnaast is het belangrijk om tijdens de behandeling geen alcohol te gebruiken, omdat dit in combinatie met de medicatie bijwerkingen kan geven.

8. Wat is het vooruitzicht?
Bij tijdige en juiste behandeling is de prognose uitstekend. De infectie geneest meestal volledig zonder blijvende gevolgen.

Er ontstaat echter geen blijvende immuniteit. Dat betekent dat iemand opnieuw besmet kan raken na contact met een geïnfecteerde partner.

Zonder behandeling kan de infectie langdurig aanwezig blijven en ongemerkt worden doorgegeven. Daarom is vroege herkenning en behandeling essentieel, zowel voor de eigen gezondheid als voor het voorkomen van verdere verspreiding.