Keloïd

1. Korte samenvatting
Een keloïd is een overmatige groei van littekenweefsel na huidbeschadiging. Het litteken groeit buiten de oorspronkelijke wond en kan jeuken, pijnlijk zijn en cosmetisch storend. Het is goedaardig, maar verdwijnt niet vanzelf.

2. Wat is het?
Een keloïd is een abnormaal litteken waarbij het lichaam te veel bindweefsel aanmaakt tijdens het genezingsproces. In plaats van een vlak litteken ontstaat een verdikte, verheven plek die zich uitbreidt buiten de oorspronkelijke beschadiging.

Dit onderscheidt een keloïd van een gewoon of hypertrofisch litteken, dat wel binnen de grenzen van de oorspronkelijke wond blijft.

3. Hoe ontstaat het?
De precieze oorzaak is niet volledig bekend, maar erfelijke aanleg en huidtype spelen een belangrijke rol. Mensen met een donkerdere huid hebben een verhoogd risico.

Een keloïd kan ontstaan na verschillende vormen van huidbeschadiging, zoals:

• operaties, snijwonden of brandwonden
• piercings, tatoeages of vaccinaties
• acne of andere ontstekingen van de huid

Soms ontstaat een keloïd spontaan, zonder duidelijke voorafgaande huidbeschadiging, bijvoorbeeld op het borstbeen.

4. Wat zijn de klachten?
Keloïden zijn meestal goed zichtbaar en kunnen ook lichamelijke klachten geven.

Kenmerkend zijn:

• een harde, glanzende en verheven plek op de huid
• uitbreiding buiten het oorspronkelijke littekengebied
• jeuk, gevoeligheid of pijn

In het begin zijn keloïden vaak rood van kleur, later worden ze lichter en meer huidkleurig.

5. Is aanvullend onderzoek nodig?
De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het uiterlijk van het litteken.

Bij twijfel kan een huidbiopsie worden gedaan om andere afwijkingen uit te sluiten. Ook wordt gekeken of het om een keloïd gaat of een hypertrofisch litteken, omdat de aanpak kan verschillen.

6. Hoe wordt het behandeld?
Een keloïd is moeilijk te behandelen en komt vaak terug na therapie. De behandeling is gericht op het verminderen van klachten en het verbeteren van het uiterlijk.

Veelgebruikte behandelingen zijn:

• injecties met corticosteroïden om het litteken zachter en kleiner te maken
• siliconenpleisters of gels om het litteken te verzachten en af te vlakken

Operatieve verwijdering wordt meestal vermeden als enige behandeling, omdat het keloïd vaak terugkomt.

7. Wat kun je zelf doen?
Het is belangrijk om nieuwe huidbeschadiging zoveel mogelijk te voorkomen:

• vermijd onnodige ingrepen zoals piercings
• behandel huidaandoeningen zoals acne tijdig
• bescherm de huid goed tijdens wondgenezing

Hoewel je een bestaand keloïd niet zelf kunt laten verdwijnen, kun je wel proberen verergering te voorkomen.

8. Wat is het vooruitzicht?
Keloïden verdwijnen niet spontaan en hebben vaak een chronisch beloop.

Ze zijn echter goedaardig en vormen geen risico op huidkanker. Met behandeling kunnen klachten zoals jeuk en pijn vaak verminderen en kan het litteken minder opvallend worden.