Krentenbaard

1. Korte samenvatting
Impetigo, ook wel krentenbaard, is een oppervlakkige bacteriële huidinfectie die vooral bij jonge kinderen voorkomt. De aandoening geeft rode plekken met kenmerkende geelbruine korsten, meestal rond de mond en neus. Impetigo is besmettelijk, maar goed te behandelen.

2. Wat is het?
Impetigo is een infectie van de huid veroorzaakt door bacteriën. Door deze infectie ontstaan ontstekingen in de bovenste huidlaag, met jeukende plekjes en korstvorming. De aandoening komt het meest voor bij kinderen onder de zeven jaar en treedt vaker op in warme en vochtige periodes.

3. Hoe ontstaat het?
De infectie wordt veroorzaakt door bacteriën, meestal stafylokokken, soms streptokokken of een combinatie van beide. De bacteriën dringen de huid binnen via kleine beschadigingen.

Veelvoorkomende situaties waarbij impetigo ontstaat zijn:

• beschadigde huid, zoals bij eczeem, krabplekken of schaafwonden
• insectenbeten die opengekrabd worden
• warme, vochtige omstandigheden waarin bacteriën zich makkelijk vermenigvuldigen

Hierdoor krijgt de bacterie de kans om zich in de huid te verspreiden.

4. Wat zijn de klachten?
Er zijn twee vormen van impetigo.

De meest voorkomende vorm is de korstvorm. Deze begint met kleine bultjes of blaasjes die overgaan in puskopjes. Wanneer deze openbarsten, ontstaan er geelbruine korsten op een rode ondergrond. Dit beeld wordt in de volksmond krentenbaard genoemd. De plekken zitten vaak rond de mond, neus of op de handen en kunnen jeuken of pijn doen.

De blaarvorm komt minder vaak voor en wordt gekenmerkt door grotere blaren die snel kapotgaan. Daarna ontstaan nattende wondjes. Deze vorm komt vaker voor bij jonge kinderen en baby’s en kan zich snel uitbreiden.

In zeldzame gevallen kan een ernstiger beeld ontstaan waarbij grotere delen van de huid loslaten. Dit is een medische spoedsituatie.

5. Is aanvullend onderzoek nodig?
De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het uiterlijk van de huid. Aanvullend onderzoek is zelden nodig.

Alleen bij twijfel of bij een afwijkend beloop kan extra onderzoek worden gedaan. In zeldzame gevallen wordt gecontroleerd op complicaties, bijvoorbeeld wanneer een streptokokkeninfectie wordt vermoed.

6. Hoe wordt het behandeld?
De behandeling hangt af van de uitgebreidheid van de infectie.

Bij een milde, beperkte vorm wordt de huid lokaal behandeld. Korsten worden eerst losgeweekt, waarna een antibiotische zalf wordt aangebracht. Daarnaast kan wassen met een desinfecterende zeep helpen om de bacteriën te verminderen.

Bij een uitgebreidere infectie, of wanneer er algemene klachten zijn zoals koorts of gezwollen lymfeklieren, wordt een antibioticum in tabletvorm voorgeschreven.

Bij ernstige vormen, waarbij de huid op grotere schaal loslaat, is opname in het ziekenhuis noodzakelijk en wordt behandeling via een infuus gegeven.

7. Wat kun je zelf doen?
Goede hygiëne is essentieel om verspreiding te beperken:

• gebruik eigen handdoeken en laat kinderen niet samen in bad gaan
• houd de huid schoon en raak de plekken zo min mogelijk aan
• was handen regelmatig en knip nagels kort om krabben te beperken

Het is meestal niet nodig om een kind thuis te houden van school of opvang, maar overleg kan zinvol zijn.

8. Wat is het vooruitzicht?
Impetigo geneest meestal goed met behandeling en laat zelden littekens achter. De aandoening kan wel terugkomen, vooral bij kinderen met een gevoelige huid of eczeem.

Door goede hygiënemaatregelen en het tijdig behandelen van wondjes kan de kans op herhaling worden verkleind.