Wratten (genitale)

1. Korte samenvatting
Genitale wratten zijn veelvoorkomende, goedaardige huidafwijkingen rond de geslachtsdelen en anus, veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV). Ze ontstaan meestal na seksueel contact en kunnen pas weken tot maanden later zichtbaar worden. De wratten zijn niet gevaarlijk, maar wel besmettelijk en kunnen terugkeren. Behandeling is mogelijk, maar vraagt vaak tijd en consistentie.

2. Wat is het?
Genitale wratten, ook wel condylomata acuminata genoemd, zijn huid- of slijmvliesafwijkingen veroorzaakt door een infectie met HPV.

Ze behoren tot de meest voorkomende seksueel overdraagbare aandoeningen. Hoewel ze soms verontrustend ogen, zijn ze in de meeste gevallen goedaardig en niet gerelateerd aan kanker.

3. Hoe ontstaat het?
De wratten ontstaan na besmetting met HPV, meestal via seksueel contact. Het virus dringt de huid binnen via kleine beschadigingen en kan zich daar vermenigvuldigen.

Het risico op besmetting neemt toe bij:

• onbeschermd seksueel contact
• huid-op-huid contact buiten het condoomgebied
• een langere periode tussen besmetting en zichtbare klachten

4. Wat zijn de klachten?
Genitale wratten geven vaak weinig lichamelijke klachten, maar kunnen wel cosmetisch storend of psychisch belastend zijn.

Typisch zijn bloemkoolachtige, huidkleurige of bruine bultjes die in aantal kunnen toenemen. Soms is er jeuk, maar pijn ontbreekt meestal. Wratten kunnen ook inwendig voorkomen en daardoor ongemerkt blijven.

5. Hoe te voorkomen?
Preventie is gericht op het beperken van het risico op overdracht.

Het gebruik van condooms vermindert het risico, maar biedt geen volledige bescherming omdat het virus ook via omliggende huid kan worden overgedragen. Bewust omgaan met seksuele contacten en tijdige controle bij klachten zijn daarom belangrijk.

6. Is aanvullend onderzoek nodig?
De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klinisch beeld. De afwijkingen zijn vaak goed herkenbaar.

Omdat genitale wratten een soa zijn, wordt vaak aanvullend onderzoek gedaan naar andere seksueel overdraagbare aandoeningen.

7. Hoe wordt het behandeld?
De behandeling hangt af van de ernst en uitgebreidheid van de wratten.

Mogelijke behandelingen zijn:

• lokale middelen die het virus of de wratten aanpakken
• behandelingen door de arts zoals bevriezen of wegbranden
• chirurgische verwijdering bij hardnekkige of uitgebreide afwijkingen

8. Wat is het vooruitzicht?
Genitale wratten kunnen spontaan verdwijnen, maar blijven vaak langere tijd aanwezig.

Het virus blijft in het lichaam aanwezig, waardoor de wratten later kunnen terugkomen. Tijdige behandeling kan helpen om verspreiding en terugkeer te beperken.