Blaasjeseczeem

Korte samenvatting

Blaasjeseczeem is een vorm van eczeem met sterk jeukende blaasjes op handen en/of voeten. De oorzaak is vaak onbekend, maar factoren zoals stress, warmte en irritatie spelen een rol. Het kan acuut of chronisch verlopen en is soms hardnekkig.

Wat is het?

Blaasjeseczeem, ook wel acrovesiculeus eczeem genoemd, is een specifieke vorm van eczeem die vooral voorkomt op de handpalmen, zijkanten van de vingers en voetzolen.

Kenmerkend zijn kleine, met vocht gevulde blaasjes die door de dikkere huid op deze plekken langer intact blijven. De aandoening komt vooral voor bij mensen jonger dan 40 jaar en kan zowel acuut optreden als chronisch aanwezig zijn.

Hoe ontstaat het?

De exacte oorzaak is in de meeste gevallen niet bekend.

Wel zijn er verschillende factoren die het eczeem kunnen uitlokken of verergeren:

• stress of emotionele spanning
• warmte en zweten (vooral in de zomer)
• contact met irriterende stoffen zoals water, zeep of olie
• contactallergieën (bijvoorbeeld voor nikkel, parfum of rubber)
• bepaalde medicijnen
• atopische aanleg (zoals eczeem, astma of hooikoorts)

Soms ontstaat het als reactie op een infectie elders in het lichaam, bijvoorbeeld een schimmelinfectie aan de voet. Dit wordt een “ide-reactie” genoemd.

Wat zijn de klachten?

De klachten zitten meestal aan de handen en/of voeten en kunnen behoorlijk hinderlijk zijn.

Typische verschijnselen zijn:

• kleine, heldere blaasjes
• soms grotere blaren
• hevige jeuk, soms ook pijn
• schilfering en vervelling na indrogen van de blaasjes

Bij acute vormen ontstaan plots veel blaasjes die na enkele weken indrogen en vervellen.

Bij chronische vormen keert het steeds terug en kan de huid verdikken, droog worden en pijnlijke kloofjes ontwikkelen.

Hoe te voorkomen?

Volledig voorkomen is vaak niet mogelijk, maar klachten kunnen wel worden beperkt door uitlokkende factoren te vermijden.

Belangrijke adviezen zijn:

• beperk contact met water, zeep en irriterende stoffen
• gebruik beschermende handschoenen bij nat of vuil werk
• droog de huid goed na wassen
• gebruik regelmatig een vette, parfumvrije zalf
• probeer stress te verminderen

Bij overmatig zweten kan behandeling daarvan ook helpen om het eczeem te verminderen.

Is aanvullend onderzoek nodig?

De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klinische beeld.

Bij twijfel of aanhoudende klachten kan aanvullend onderzoek worden gedaan, zoals allergietesten of onderzoek naar een schimmelinfectie. In zeldzame gevallen kan een huidbiopsie nodig zijn.

Hoe wordt het behandeld?

De behandeling hangt af van de ernst en het verloop.

Meestal wordt gestart met sterke corticosteroïdzalven om de ontsteking te remmen. Bij chronische vormen kan dit onder afsluiting (occlusie) worden toegepast voor een beter effect.

Aanvullende behandelingen kunnen zijn:

• lichttherapie voor hardnekkige klachten
• antihistaminica tegen jeuk
• orale medicatie bij ernstige of therapieresistente vormen
• behandeling van eventuele onderliggende schimmelinfecties

Bij mensen met overmatig zweten kan iontoforese worden toegepast om de zweetproductie te verminderen.

Wat is het vooruitzicht?

Het beloop varieert. Acute vormen verdwijnen vaak binnen enkele weken, maar kunnen terugkeren.

Chronische vormen kunnen langdurig aanwezig blijven en zijn soms moeilijk te behandelen. Met goede huidverzorging en het vermijden van uitlokkende factoren kunnen klachten meestal wel worden verminderd.

Het vraagt vaak een combinatie van behandeling en leefstijlmaatregelen om het eczeem onder controle te houden.