Hyperhidrosis

1. Korte samenvatting
Hyperhidrosis betekent overmatig zweten dat verder gaat dan nodig is voor temperatuurregulatie. Het begint vaak op jonge leeftijd en kan lokaal of over het hele lichaam voorkomen. De aandoening kan grote impact hebben op het dagelijks leven, maar is in veel gevallen goed te behandelen. Soms ligt er een onderliggende aandoening aan ten grondslag.

2. Wat is het?
Hyperhidrosis is een aandoening waarbij iemand overmatig transpireert zonder dat daar een duidelijke noodzaak voor is, zoals warmte of inspanning. Zweten is een normale functie van het lichaam om af te koelen, maar bij hyperhidrosis is deze reactie overdreven.

De overproductie van zweet wordt veroorzaakt door een overactiviteit van de eccriene zweetklieren. Deze klieren bevinden zich over het hele lichaam, maar zijn vooral actief in de handpalmen, voetzolen en oksels.

De aandoening begint meestal in de tienerjaren of vroege volwassenheid en komt voor bij een klein percentage van de bevolking. In een deel van de gevallen speelt erfelijkheid een rol.

3. Hoe ontstaat het?
De precieze oorzaak van hyperhidrosis is niet altijd bekend. Bij een aanzienlijk deel van de mensen lijkt er sprake te zijn van een erfelijke aanleg. De zweetklieren zelf functioneren normaal, maar worden overmatig aangestuurd door het zenuwstelsel.

Normale prikkels die zweten kunnen uitlokken, zoals warmte, inspanning of emoties, spelen ook bij hyperhidrosis een rol, maar de reactie is veel sterker dan gebruikelijk.

Factoren die het zweten kunnen verergeren zijn:

• warmte, lichamelijke inspanning en bepaalde voedingsmiddelen zoals alcohol of gekruid eten
• stress, angst en emotionele spanning
• hormonale schommelingen of bepaalde momenten van de dag

Bij gegeneraliseerde hyperhidrosis is er vaker een onderliggende medische oorzaak, zoals een schildklieraandoening, infectie of diabetes.

4. Wat zijn de klachten?
Hyperhidrosis kan zich op verschillende manieren uiten, afhankelijk van de vorm. Bij gelokaliseerde hyperhidrosis is het zweten beperkt tot specifieke gebieden, zoals de oksels, handpalmen of voetzolen. Minder vaak is het gezicht betrokken.

Bij gegeneraliseerde hyperhidrosis is het hele lichaam aangedaan en is er vaak een onderliggende oorzaak.

De klachten bestaan uit voortdurend vochtige huid, soms met zichtbare zweetdruppels. Dit kan leiden tot praktische problemen, zoals natte kleding, moeite met schrijven of het vermijden van handcontact. Daarnaast speelt schaamte vaak een grote rol, wat sociale en professionele beperkingen kan geven.

Belangrijk om te weten is dat zweet zelf geen geur heeft. De typische zweetgeur ontstaat pas wanneer bacteriën het zweet op de huid afbreken.

5. Hoe te voorkomen?
Hyperhidrosis is meestal niet volledig te voorkomen, maar bepaalde maatregelen kunnen de klachten wel verminderen.

Het vermijden van uitlokkende factoren, zoals stress, warmte of bepaalde voedingsmiddelen, kan helpen om het zweten te beperken. Daarnaast kan het dragen van geschikte kleding en het aanpassen van de omgeving bijdragen aan meer comfort.

6. Is aanvullend onderzoek nodig?
De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het verhaal van de patiënt en het klinisch beeld. Bij gelokaliseerde hyperhidrosis is aanvullend onderzoek zelden nodig.

Wanneer er aanwijzingen zijn voor een onderliggende aandoening, vooral bij gegeneraliseerde vormen, kan aanvullend onderzoek worden verricht. Een speciale test, zoals de jodium-zetmeeltest, kan gebruikt worden om de exacte locaties van overmatig zweten zichtbaar te maken.

7. Hoe wordt het behandeld?
De behandeling hangt af van de ernst en de vorm van hyperhidrosis. Er zijn verschillende mogelijkheden, variërend van eenvoudige lokale middelen tot meer ingrijpende behandelingen.

Veelgebruikte behandelingen zijn:

• lokale middelen zoals aluminiumchloride of crèmes die de zweetproductie verminderen
• medicatie die de zenuwprikkels naar de zweetklieren remt
• behandelingen zoals iontoforese of injecties met botulinetoxine

In ernstige gevallen kunnen operatieve ingrepen worden overwogen, al gebeurt dit alleen wanneer andere behandelingen onvoldoende effect hebben. De keuze voor een behandeling wordt afgestemd op de klachten, de locatie en de impact op het dagelijks leven.

8. Wat is het vooruitzicht?
Gelokaliseerde hyperhidrosis is meestal een chronische aandoening die zonder behandeling blijft bestaan. Met de juiste therapie kunnen de klachten echter vaak goed onder controle worden gehouden.

Bij gegeneraliseerde hyperhidrosis hangt het beloop af van de onderliggende oorzaak. Wanneer deze succesvol wordt behandeld, kan het overmatig zweten verminderen of verdwijnen.