Haemangioom

1. Korte samenvatting
Een haemangioom is een goedaardige zwelling van bloedvaatjes, die vooral voorkomt bij baby’s. Het ontstaat meestal kort na de geboorte, groeit in de eerste maanden en verdwijnt daarna geleidelijk vanzelf. In de meeste gevallen is behandeling niet nodig, maar bij bepaalde locaties of complicaties kan ingrijpen noodzakelijk zijn.

2. Wat is het?
Een haemangioom is een goedaardig bloedvatgezwel, ook wel bekend als een aardbei- of frambozenvlek. Het ontstaat door een kluwen van kleine bloedvaatjes in de huid. Ongeveer 10% van de baby’s ontwikkelt één of meerdere haemangiomen.

Ze kunnen oppervlakkig in de huid liggen en felrood van kleur zijn, maar ook dieper gelegen zijn en dan blauwachtig doorschemeren. Vaak komt een combinatie van beide vormen voor. Haemangiomen ontstaan meestal in de eerste weken na de geboorte en worden zelden al bij de geboorte zelf gezien.

3. Hoe ontstaat het?
De exacte oorzaak van een haemangioom is onbekend. Wel is duidelijk dat het ontstaat door een snelle groei van onrijpe bloedvaatjes, die zich als een soort kluwen ontwikkelen waarin het bloed trager stroomt.

Factoren die een rol lijken te spelen zijn:

• een verstoring in de regulatie van bloedvatgroei kort na de geboorte
• hormonale invloeden die na de geboorte veranderen
• een verhoogde kans bij meisjes en te vroeg geboren baby’s

Haemangiomen zijn niet erfelijk en er is geen verband met gebeurtenissen tijdens de zwangerschap.

4. Wat zijn de klachten?
De verschijnselen zijn afhankelijk van de diepte en locatie van het haemangioom. Oppervlakkige haemangiomen zien eruit als helderrode, verheven plekjes. Dieper gelegen haemangiomen geven vaak een zwelling met een blauwachtige kleur.

De grootte kan variëren van kleine plekjes tot grotere afwijkingen. De kleur kan veranderen afhankelijk van de doorbloeding, bijvoorbeeld bij huilen of inspanning.

In de meeste gevallen geven haemangiomen geen klachten. Problemen kunnen ontstaan wanneer ze op een ongunstige plek zitten, bijvoorbeeld rond het oog, de luchtwegen of in de mond. In zeldzame gevallen kunnen complicaties optreden zoals bloeding, zweren of druk op omliggende structuren.

5. Hoe te voorkomen?
Haemangiomen zijn niet te voorkomen. Ze ontstaan spontaan en er zijn geen leefstijlfactoren bekend die het risico beïnvloeden.

Het belangrijkste is tijdige herkenning en controle, vooral wanneer het haemangioom zich op een kwetsbare of functioneel belangrijke plek bevindt.

6. Is aanvullend onderzoek nodig?
De diagnose wordt meestal gesteld op basis van het klinisch beeld. Het uiterlijk en het typische verloop zijn vaak voldoende om de diagnose te bevestigen.

Aanvullend onderzoek wordt alleen verricht wanneer er twijfel bestaat over de diagnose of wanneer er aanwijzingen zijn voor inwendige haemangiomen of complicaties. In dat geval kan beeldvormend onderzoek nodig zijn.

7. Hoe wordt het behandeld?
In de meeste gevallen is behandeling niet nodig en wordt gekozen voor een afwachtend beleid. Regelmatige controle is wel belangrijk, vooral tijdens de groeifase.

Wanneer behandeling noodzakelijk is, bijvoorbeeld bij snelle groei, complicaties of een ongunstige locatie, zijn er verschillende opties.

Veelgebruikte behandelingen zijn:

• medicamenteuze behandeling met propranolol (eerste keus) of soms corticosteroïden
• lokale behandeling met bètablokkers bij kleinere haemangiomen
• lasertherapie of in sommige gevallen chirurgische ingrepen

De keuze voor behandeling hangt af van de grootte, locatie en het risico op complicaties.

8. Wat is het vooruitzicht?
Het beloop van een haemangioom is meestal gunstig. Na een groeifase in de eerste maanden volgt een langzame afname, waarbij het haemangioom kleiner en minder zichtbaar wordt.

Bij een groot deel van de kinderen verdwijnt het haemangioom grotendeels vanzelf in de eerste levensjaren. Soms blijven er restverschijnselen zichtbaar, zoals een lichte huidverandering of kleine vaatjes.

Een haemangioom is altijd goedaardig en wordt nooit kwaadaardig. De prognose is daarom over het algemeen zeer goed, mits eventuele complicaties tijdig worden herkend en behandeld.