Seborrhoïsch eczeem
Wat is het?
Seborrhoïsch eczeem is een veelvoorkomende, niet-besmettelijke huidaandoening met roodheid en vettige schilfering, vooral in het gezicht en op het behaarde hoofd. De aandoening komt vaker voor bij mannen, begint meestal in de puberteit en verloopt chronisch met rustige en actieve periodes. Het is onschuldig, maar kan cosmetisch en qua jeuk hinderlijk zijn.
Hoe ontstaat het?
De precieze oorzaak is onbekend. Wel speelt de gist Pityrosporum ovale (Malassezia) een belangrijke rol. Deze gist is bij iedereen aanwezig, maar bij sommige mensen reageert het afweersysteem met een ontstekingsreactie, wat roodheid en schilfering veroorzaakt. Factoren die het kunnen verergeren zijn stress, kou, droge lucht en hormonale invloeden.
Wat zijn de klachten?
- Roodheid met vettige, grovere schilfering dan bij psoriasis.
- Vooral zichtbaar tussen wenkbrauwen, naast de neus, aan de haargrens en op/achter de oren.
- Bij mannen vaak ook op de borst en soms rug.
- Mildste vorm = roos: fijne schilfers met jeuk op de hoofdhuid.
- In plooien (oksels, liezen, bilspleet, onder borsten) vaak vooral roodheid, zonder duidelijke schilfering.
- Jeuk is vaak mild, maar de zichtbaarheid kan belastend zijn.
- Ernstige vormen: dikke schilferlagen op de hoofdhuid, soms met tijdelijke haaruitval.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
Meestal op het klinische beeld. Bij twijfel kan aanvullend onderzoek gedaan worden (biopt, allergietesten of schimmelkweek).
Wat is de behandeling?
- Lokale behandeling:
- Anti-roosshampoos (seleniumsulfide, zinkpyrithion).
- Ketoconazolshampoo of -crème (pakt de gist aan).
- Corticosteroïdcrèmes of -lotions bij hevige roodheid/ontsteking, vaak in combinatie met ketoconazol.
- Bijwerkingen voorkomen door corticosteroïden beperkt te gebruiken.
- Soms zwavel-, teer- of salicylzuurcrèmes.
- Systemische behandeling (bij ernstige vormen):
- Tabletten met itraconazol of fluconazol (antimycotica).
- Lichttherapie:
- UV-licht kan helpen bij hardnekkig, uitgebreid eczeem.
Wat kunt u zelf nog doen?
- Haar regelmatig wassen en goed uitspoelen.
- Plooien na douchen goed drogen (zonder zeep wassen).
- Alleen eigen kammen en borstels gebruiken.
Wat zijn de vooruitzichten?
Seborrhoïsch eczeem is chronisch, maar goed te behandelen. Na stoppen van therapie kunnen de klachten terugkomen. Het beloop wisselt: rustige periodes worden afgewisseld met opvlammingen.
