Ouderdomsacné (Rosacea)

Korte samenvatting

 Rosacea is een veelvoorkomende chronische huidaandoening in het gezicht, meestal beginnend rond het 30e levensjaar. Het wordt gekenmerkt door roodheid, uitgezette bloedvaatjes, bultjes en puistjes. Soms zijn er ook oogafwijkingen of verdikking van de huid van de neus (rhinophyma). De aandoening is niet te genezen, maar wel goed te behandelen met crèmes, tabletten en soms laser.

Wat is het?
 Rosacea, ook wel ouderdomsacne genoemd, is een chronische ontstekingsachtige huidaandoening die vooral voorkomt bij vrouwen van middelbare leeftijd. Typische kenmerken zijn roodheid, kleine bloedvaatjes (couperose), bultjes en puistjes. Er zijn geen mee-eters zoals bij acne. Oogklachten komen vaak voor.

Hoe ontstaat het?
 De oorzaak is niet bekend. Rosacea ontstaat meestal rond het 30e levensjaar en treft vooral mensen met een lichte huid. Factoren die klachten kunnen verergeren zijn warmte, zonlicht, cosmetica, huidverzorgingsproducten, alcohol, gekruid eten en medicijnen zoals corticosteroïden. Voeding speelt geen oorzakelijke rol, al kunnen sommige producten tijdelijk roodheid uitlokken.

Wat zijn de klachten?
 Er is roodheid in het gezicht (wangen, neus, voorhoofd, kin), soms met blozen, bultjes, puistjes en uitgezette bloedvaatjes. Zwelling van de huid kan voorkomen. Bij rhinophyma raakt de huid van de neus verdikt en knobbelig. Ongeveer de helft van de patiënten heeft oogklachten zoals droge, branderige of tranende ogen, soms met ontstekingen van oogleden of hoornvlies. Rosacea kan samengaan met migraine of seborrhoïsch eczeem.

Hoe te voorkomen?
 Rosacea zelf is niet te voorkomen, maar klachten kunnen verminderd worden door triggers te vermijden, zoals zon, warmte, hete dranken, gekruid eten, alcohol en irriterende huidproducten. Gebruik van zonnebrandcrème met hoge factor en milde huidverzorging helpt klachten beperken.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 De diagnose wordt meestal gesteld op het klinische beeld. Soms kan een biopt of allergietest nodig zijn om andere huidaandoeningen uit te sluiten.

Hoe wordt het behandeld?

• Uitwendig: metronidazol gel of crème, azelaïnezuurcrème, soms benzoylperoxide.
• Inwendig: antibiotica zoals doxycycline, tetracycline of minocycline; deze verbeteren vaak ook oogklachten.
• Specifiek: couperose kan met laser of flitslamp worden behandeld, oogafwijkingen met ooglidhygiëne en kunsttranen, rhinophyma met chirurgie, laser of cryochirurgie.

Wat is het vooruitzicht?
 Rosacea is chronisch en zelden definitief te genezen. Met behandeling zijn de klachten meestal goed te onderdrukken, maar vaak keren ze terug na het stoppen van de therapie. De aandoening is niet gevaarlijk, behalve bij ernstige oogafwijkingen die aandacht van de arts vergen.