Uitdrogingseczeem
Wat is uitdrogingseczeem?
Uitdrogingseczeem ontstaat wanneer de huid zo droog wordt dat er kleine barstjes ontstaan. Rondom deze barstjes treedt een afweerreactie op, zichtbaar als roodheid, schilfering en eczeem. Vaak gaat dit gepaard met jeuk en een trekkerig gevoel. De plekken zijn minder scherp begrensd dan bij andere eczeemvormen en kunnen kleine kloofjes bevatten. Ze komen vooral voor op romp, armen en benen.
Functie van de huid
De huid is ons grootste orgaan (ongeveer 2 m² en 7 kg bij volwassenen) en vormt een belangrijke barrière tegen schadelijke invloeden zoals zonlicht, bacteriën, virussen en schimmels. Daarnaast regelt de huid de lichaamstemperatuur en bevat ze zintuigen voor aanraking, pijn, warmte en koude.
De buitenste laag van de huid, de hoornlaag, speelt een cruciale rol in de barrièrefunctie. Hoorncellen, ingebed in een ‘cement’ van huidvetten (vetzuren, cholesterol en ceramiden), zorgen voor bescherming en het vasthouden van vocht.
Hoe ontstaat een droge huid en uitdrogingseczeem?
- Warm water: lost huidvetten op. Bij frequent en heet douchen wordt de huid letterlijk ‘ontvet’, waardoor vocht sneller verdampt.
- Zeep en reinigers: versterken dit effect; ook zeepvrije producten bevatten vaak krachtige ontvetters.
- Beroep en leefstijl: veelvuldig contact met water, zeep en schoonmaakmiddelen verhoogt het risico, vooral op de handen.
- Weersomstandigheden: in de winter zorgen lage luchtvochtigheid en verwarmde binnenlucht voor extra uitdroging.
Wat zijn de verschijnselen?
- Droge, jeukende plekken met schilfering.
- Minder scherp begrensd dan bijvoorbeeld constitutioneel eczeem.
- Soms kleine barstjes of kloofjes zichtbaar.
- Droog en trekkerig aanvoelende huid.
Wat is de behandeling?
- Eczeemplekken behandelen: kortdurend een klasse 2- of 3-corticosteroïdzalf in een vette basis. Hiermee verdwijnen de plekken meestal binnen enkele dagen.
- Douchegedrag aanpassen: minder vaak, minder warm en minder lang douchen. Dit voorkomt uitdroging én bespaart veel water en energie. Eén keer per week douchen is optimaal voor de huid, omdat het herstel van de huidbarrière ongeveer een week duurt.
- Huidverzorging: na het douchen een vette, hypoallergene crème of bodylotion voor de droge huid gebruiken. Dit vermindert vochtverlies en ondersteunt sneller herstel van de huidbarrière.
Wat zijn de vooruitzichten?
Met juiste verzorging en leefstijlaanpassingen kan uitdrogingseczeem goed onder controle gehouden worden. Het blijft echter vaak een terugkerend probleem in droge omstandigheden of bij veel contact met water en reinigingsmiddelen.
