Prurigo nodularis
Wat is het?
Prurigo nodularis is een chronische huidaandoening die wordt gekenmerkt door hevig jeukende, harde bulten op vooral de armen en benen. De aandoening komt meestal op volwassen leeftijd voor, is hardnekkig en kan vele jaren blijven bestaan.
Hoe ontstaat het?
De precieze oorzaak is onbekend. Vaak gaat het samen met een atopische aanleg. Psychische factoren zoals stress lijken regelmatig een rol te spelen, al is niet duidelijk of dit oorzaak of gevolg is. Soms kan de aandoening ontstaan na insectenbeten.
Wat zijn de klachten?
- Harde, vaak grijsbruine bulten met een ruw oppervlak.
- In de beginfase zijn de bulten vaak rood.
- Hevige, vrijwel constante jeuk, vaak als ondraaglijk ervaren.
- Openkrabben door jeuk, waardoor wondjes en littekens ontstaan.
- Verstoring van de nachtrust door jeuk.
- Meestal gelokaliseerd op armen en benen, zelden op de romp.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De diagnose kan meestal gesteld worden op het klinisch beeld. Soms wordt een huidbiopt afgenomen om de aandoening microscopisch te bevestigen en andere oorzaken uit te sluiten.
Hoe wordt het behandeld?
- Corticosteroïdcrèmes of -zalven, soms onder afdekking met een hydrocolloïd pleister.
- Injecties met corticosteroïden in de bulten kunnen verlichting geven.
- Lichttherapie (UVB of PUVA) is vaak effectief tegen jeuk.
- Bij hardnekkige gevallen: systemische medicatie zoals ciclosporine, azathioprine of thalidomide, onder strikte controle vanwege bijwerkingen.
- Soms antidepressiva of tranquillizers bij ernstige klachten of invloed van stress.
- Antihistaminica en standaardzalven zijn meestal onvoldoende effectief.
Wat kunt u zelf doen?
- Probeer krabben zoveel mogelijk te vermijden, ook al is dit moeilijk.
- Houd de nagels kort om beschadiging te beperken.
- Huid goed verzorgen en beschermen tegen uitdroging.
Wat zijn de vooruitzichten?
Prurigo nodularis is een hardnekkige aandoening die vaak jarenlang blijft bestaan, met terugkerende of nieuwe bulten. Uiteindelijk treedt meestal wel verbetering op, maar de aandoening kan langdurig belastend zijn voor de nachtrust en kwaliteit van leven.