Pityriasis versicolor

Korte samenvatting
 Pityriasis versicolor is een onschuldige, oppervlakkige gistinfectie van de huid, veroorzaakt door Malassezia. Het geeft licht- tot donkerbruine of juist witte vlekjes met fijne schilfering, vooral op romp, schouders en hals. De aandoening is niet besmettelijk, maar kan hardnekkig en cosmetisch storend zijn. Behandeling bestaat uit antischimmelcrème, -shampoo of tabletten. Pigmentstoornissen kunnen nog maanden zichtbaar blijven, ook na geslaagde therapie.

Wat is het?
 Pityriasis versicolor is een oppervlakkige schimmelinfectie van de huid, veroorzaakt door gisten van de soort Malassezia. Deze gisten maken normaal deel uit van de huidflora, maar onder bepaalde omstandigheden (warmte, vocht, talgrijke huid) kunnen ze huidafwijkingen veroorzaken. De aandoening is goedaardig en onschuldig.

Hoe ontstaat het?
 De infectie komt het meest voor bij jongvolwassenen. Risicofactoren zijn:

• warme, vochtige klimaten (veel voorkomend in de tropen, zeldzaam in koude landen)
• verhoogde talgproductie
• warme zomermaanden in gematigde klimaten, wanneer het kleurverschil duidelijker zichtbaar wordt

Wat zijn de klachten?

• Witte, lichtbruine of roodbruine vlekjes met een fijne schilfering (beter zichtbaar door de huid tussen twee vingers op te rekken)
• Voorkeurslocaties: bovenkant romp, schouders, hals en bovenarmen
• Vlekken kunnen klein zijn (1–2 cm) maar ook samenvloeien tot grotere plekken
• Bij lichte huid: meestal bruine of roodbruine verkleuring
• Bij donkere huid: juist lichtere vlekken
• Meestal geen of slechts milde jeuk
• Bij langdurige infecties kan tijdelijk of blijvend pigmentverlies ontstaan

Hoe te voorkomen?
 Volledig voorkomen is lastig. Wel helpt het om bij herhaalde klachten tijdens de zomermaanden preventief een antischimmelshampoo (zoals ketoconazol gel) te gebruiken, ook op het behaarde hoofd, dat vaak als reservoir fungeert.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 Meestal niet: de diagnose wordt klinisch gesteld. Eventueel kan de arts wat huidschilfers afnemen voor microscopisch onderzoek.

Hoe wordt het behandeld?

• Uitwendige behandeling: antischimmelcrème (bijv. ketoconazol, miconazol, ciclopirox) gedurende minimaal 2 weken.
• Shampoo/suspensie: seleensulfide of ketoconazol gel voor huid en behaard hoofd, enkele keren per week.
• Inwendige behandeling: bij uitgebreide of recidiverende infecties kan itraconazol in capsulevorm worden voorgeschreven (meestal 1 week).

Wat is het vooruitzicht?
 De gist zelf verdwijnt met behandeling, maar de lichte of donkere vlekjes blijven vaak nog weken tot maanden zichtbaar, doordat de pigmentproductie in de huid vertraagd is. Uiteindelijk trekt dit meestal vanzelf bij. Terugkeer van de infectie is echter zeer gebruikelijk.