Pityriasis rosea

Korte samenvatting
 Pityriasis rosea is een plotseling optredende huidziekte met rode, schilferende vlekken, vaak beginnend met één grote plek (“moederplek”) gevolgd door tientallen kleinere vlekjes op romp, armen en benen. De oorzaak is onbekend, vermoedelijk viraal, maar de aandoening is vrijwel nooit besmettelijk. Pityriasis rosea is onschuldig en geneest spontaan binnen 6–8 weken.

Wat is het?
 Pityriasis rosea is een goedaardige huidaandoening die gekenmerkt wordt door een typische huiduitslag. De aandoening treft vooral kinderen en jongvolwassenen. Een groot voordeel: ze geneest vanzelf en laat geen blijvende schade achter.

Hoe ontstaat het?
 De precieze oorzaak is onbekend. Vermoedelijk gaat het om een infectie met een herpesvirus-variant. Hoewel soms meerdere gezinsleden rond dezelfde tijd klachten hebben, wordt pityriasis rosea beschouwd als nauwelijks of niet besmettelijk.

Wat zijn de klachten?

• Begin met één grotere, rode en schilferende plek van 2–5 cm (de moederplek).
• Na 1–2 weken uitbreiding met tientallen kleinere rozerode plekjes met lichte schilfering.
• Uitslag vaak volgens de huidlijnen gerangschikt, waardoor op de romp een kenmerkende kerstboomconfiguratie ontstaat.
• Voorkeurslocaties: romp, bovenarmen en bovenbenen; bij kinderen soms ook gezicht en behaarde hoofdhuid.
• Jeuk komt geregeld voor, maar de aandoening maakt verder niet ziek.
• Bij sommige mensen wat griepachtige verschijnselen, maar dit is niet typisch.

Hoe te voorkomen?
 Preventie is niet mogelijk, omdat de oorzaak niet exact bekend is.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 Meestal niet. De diagnose wordt gesteld op basis van het typische klinische beeld. Soms kan het in het begin lijken op andere huidziekten (zoals eczeem, psoriasis of een schimmelinfectie). In dat geval kan een controleafspraak na enkele weken duidelijkheid geven.

Hoe wordt het behandeld?

• In de meeste gevallen is behandeling niet nodig; spontane genezing treedt op.
• Bij hinderlijke jeuk kan een milde corticosteroïdzalf of een jeukstillend tablet tijdelijk verlichting geven.
• Verzachtende crèmes kunnen de huid minder droog maken.

Wat is het vooruitzicht?
 De uitslag verdwijnt vanzelf in 6–8 weken. Soms blijven de plekken tijdelijk lichter of donkerder van kleur, maar dit trekt meestal vanzelf bij. Een herhaling van pityriasis rosea komt zelden voor.