Pityriasis amiantacea

Korte samenvatting
 Pityriasis amiantacea is een versterkte vorm van hoofdroos waarbij dikke, witte schilferlagen op de hoofdhuid ontstaan die niet vanzelf loslaten. De aandoening is onschuldig, maar kan cosmetisch hinderlijk zijn. Met de juiste behandeling verdwijnen de schilfers vaak binnen enkele weken.

Wat is het?
 Pityriasis amiantacea, soms foutief tinea amiantacea genoemd, is een aandoening van de hoofdhuid waarbij huidschilfers sterk samenklitten. Anders dan bij gewone roos laten de schilfers niet los, maar vormen ze dikke, witte plakkaten die tussen de haren uitsteken als “ijsschotsen”. De naam tinea is eigenlijk misleidend, omdat er geen sprake is van een schimmelinfectie.

Hoe ontstaat het?
 De aandoening kan worden gezien als een versterkte vorm van hoofdroos. Waar de schilfers bij gewone roos nog loslaten en zichtbaar worden op de kleding, blijven ze bij pityriasis amiantacea stevig vastzitten aan de hoofdhuid en bouwen zich verder op.

Wat zijn de klachten?

• Dikke, witgrijze schilferlagen op de hoofdhuid.
• Schilfers die vastkleven en niet vanzelf loslaten.
• Cosmetische hinder, soms jeuk.
• Tussen de haren steken de schilferplakkaten zichtbaar uit.

Hoe te voorkomen?
 Het volledig voorkomen is lastig, maar het gebruik van speciale shampoos (bijvoorbeeld met teer of ketoconazol) kan herhaling verminderen of vertragen.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 Nee, de diagnose wordt gesteld op basis van het uiterlijk van de schilfers. Onderzoek is meestal niet nodig.

Hoe wordt het behandeld?

• Vroeger: insmeren met vette zalven met salicylzuur om de schilfers los te weken en voorzichtig te verwijderen met een kam.
• Tegenwoordig: behandeling met Xamiol® gel (bevat vitamine D en een corticosteroïd). Deze gel dringt door de schilferlaag heen en geeft vaak al binnen 1–2 weken een duidelijk effect.
• Onderhoud: aanvullend gebruik van een teer- of ketoconazolshampoo gedurende enkele maanden om terugkeer te voorkomen.

Wat is het vooruitzicht?
 Met de juiste behandeling verdwijnen de schilfers meestal snel. Wel kan de aandoening terugkomen, zodat langdurige onderhoudsbehandeling met een speciale shampoo soms nodig blijft.