Palmoplantaire keratose (PPK)

Korte samenvatting
 Palmoplantaire keratose (PPK) is een aandoening waarbij er sprake is van een te sterke verhoorning van de huid op de voetzolen, en soms ook de handpalmen. Dit kan aangeboren of verworven zijn, bijvoorbeeld bij vrouwen na de menopauze. De huid verdikt vooral op drukplaatsen en kan kloven vormen die erg pijnlijk zijn.

Wat is het?
 PPK is een aandoening waarbij de hoornlaag van de huid op de voetzolen (en soms ook op de handpalmen) abnormaal dik wordt. Dit kan pleksgewijs voorkomen of de hele voetzool betreffen. De huid voelt hard en stug aan en is minder elastisch.

Hoe ontstaat het?
 Er bestaan verschillende oorzaken:

• Aangeboren, erfelijke vormen: vaak al zichtbaar op jonge leeftijd.
• Verworven vormen: veel gezien bij vrouwen na de menopauze, waarbij hormonale veranderingen een rol spelen. De verhoorning treedt vooral op drukplaatsen zoals onder de bal van de voet en de hielen.

Wat zijn de klachten?
 Door de verdikte hoornlaag ontstaan gemakkelijk pijnlijke kloven, vooral bij belasting van de voeten. Dit kan lopen bemoeilijken en hinder geven bij dagelijkse activiteiten. Soms zijn er ook cosmetische bezwaren.

Hoe te voorkomen?
 Volledig voorkomen is niet mogelijk. Wel kan de druk op de voeten verminderd worden door goed schoeisel en het dragen van steunzolen. Regelmatige voetverzorging helpt om kloven te voorkomen.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 In de meeste gevallen niet. Bij jonge patiënten met uitgebreide afwijkingen kan erfelijkheidsonderzoek worden overwogen om een aangeboren vorm vast te stellen.

Hoe wordt het behandeld?
 De behandeling richt zich op het verminderen van de verdikte hoornlaag en het verlichten van klachten:

• Regelmatig verwijderen van eelt door een pedicure of podotherapeut.
• Smeersels met ureum of salicylzuur om de verhoorning te verzachten.
• Goede schoenen en eventueel steunzolen om druk en wrijving te verminderen.
• Bij pijnlijke kloven kan plaatselijke behandeling met vette crèmes of speciale pleisters verlichting geven.

Wat is het vooruitzicht?
 PPK is een chronische aandoening die niet volledig geneest, maar met regelmatige verzorging en goede ondersteuning zijn de klachten meestal goed onder controle te houden. Bij erfelijke vormen blijven de klachten vaak levenslang aanwezig; bij verworven vormen kan de ernst wisselen.