Necrobiosis lipoïdica

Korte samenvatting
 Necrobiosis lipoïdica is een huidafwijking die vrijwel altijd op de scheenbenen voorkomt. Er ontstaan ovale, langzaam groter wordende plekken met een rode verheven rand en een dun, geel doorschijnend midden waarin vaak bloedvaatjes zichtbaar zijn. De huid is kwetsbaar en kan gemakkelijk wondjes ontwikkelen. De aandoening komt opvallend vaak voor bij mensen met diabetes. Behandeling met corticosteroïdcrème of steunkousen kan helpen, maar genezing is niet altijd mogelijk.

Wat is het?
 Necrobiosis lipoïdica is een chronische, onbegrepen huidaandoening die vooral de scheenbenen treft. Ongeveer de helft van de patiënten heeft diabetes mellitus, maar slechts een klein deel van alle mensen met diabetes krijgt necrobiosis. Daarom wordt de aandoening ook wel necrobiosis lipoïdica diabeticorum genoemd. Het ontstaat meestal tussen het 30e en 50e levensjaar en blijft vaak beperkt tot enkele plekken.

Hoe ontstaat het?
 De precieze oorzaak is onbekend. Wel is er een duidelijke relatie met diabetes, waarbij veranderingen in de kleine bloedvaten en afbraak van bindweefsel een rol lijken te spelen. Hierdoor ontstaat verdunning van de huid met doorzichtige gele verkleuring.

Wat zijn de klachten?
 Op de scheenbenen verschijnen langzaam groter wordende ronde of ovale plekken met een rode verheven rand. De plekken kunnen meer dan 10 cm groot worden. In het midden wordt de huid dun, gelig doorschijnend en zijn fijne bloedvaatjes zichtbaar. Door deze verdunning kunnen gemakkelijk wondjes ontstaan die slecht genezen. Meestal zijn er maar één of enkele plekken aanwezig per been.

Hoe te voorkomen?
 Er zijn geen bewezen manieren om necrobiosis lipoïdica te voorkomen. Goede regulatie van de bloedsuikers bij diabetes en bescherming van de huid tegen stoten en wondjes kunnen wel bijdragen aan beperking van klachten.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 De diagnose wordt meestal gesteld op het typische uiterlijk. In onduidelijke gevallen kan een huidbiopt worden afgenomen ter bevestiging.

Hoe wordt het behandeld?

• Kleine, beginnende plekken: kunnen soms nog verbeteren met corticosteroïdcrème.
• Bescherming en doorbloeding: elastische kousen verbeteren de doorbloeding en beschermen de kwetsbare huid tegen beschadigingen.
• Chronische of uitgebreide plekken: zijn vaak lastig te behandelen; de focus ligt dan op bescherming van de huid en het voorkomen van wonden.

Wat kunt u zelf nog doen?
 Bescherm de scheenbenen tegen stoten en krassen, omdat de huid daar erg dun en kwetsbaar is. Draag eventueel elastische kousen op advies van de arts. Bij wondjes is het belangrijk snel medische hulp in te schakelen om infectie en vertraagde genezing te voorkomen.

Wat is het vooruitzicht?
 Necrobiosis lipoïdica is een chronische aandoening die vaak jarenlang aanwezig blijft. De huidafwijkingen verdwijnen zelden volledig. Het grootste risico is het ontstaan van wonden in de dunne huid, die moeilijk genezen. Bij goede huidverzorging en bescherming kunnen complicaties worden beperkt.