Mycose

Korte samenvatting
 Een schimmelinfectie van de huid (mycose, ringworm, tinea) ontstaat door dermatofyten die de opperhuid aantasten. Er verschijnen rode, schilferende plekken die vaak ringvormig zijn en langzaam groter worden. Schimmels komen vooral voor op romp, billen, liezen en voeten. De diagnose wordt gesteld met huid- of nagelonderzoek. Behandeling bestaat meestal uit een schimmeldodende crème of, bij hardnekkige infecties, tabletten. Goede hygiëne en drooghouden van de huid zijn belangrijk om herhaling te voorkomen.

Wat is het?
 Een huidschimmel is een infectie met dermatofyten die de hoornlaag van de huid aantasten. Dit geeft ronde, rode, schilferende plekken die in het midden vaak genezen, waardoor een ringvorm ontstaat. De aandoening komt veel voor, zeker bij volwassenen, en wordt het meest gezien op de voeten (tinea pedis). Nagels en romp kunnen ook zijn aangedaan. De populaire naam ringworm is misleidend, want er is geen worm in het spel.

Hoe ontstaat het?
 Schimmels planten zich voort met sporen die in een warme, vochtige omgeving gemakkelijk uitgroeien. Besmetting gebeurt vaak op plaatsen waar veel mensen lopen, zoals zwembaden en sportzalen. Ook kleding en schoenen kunnen een rol spelen, zeker omdat moderne wasgewoonten (lagere temperaturen) schimmelsporen minder goed doden. Iedereen kan besmet raken, maar niet iedereen is er even gevoelig voor.

Wat zijn de klachten?
 De klachten verschillen per locatie:

• Typische ringworm: rode, ronde plekken met schilfering en roodheid vooral aan de rand.
• Voeten: witte schilfering tussen de tenen, kloofjes of jeukende blaasjes. Soms roodheid en schilfering van de hele voetzool (mocassin-type).
• Nagels: geel verkleurde, brokkelige nagels die dikker en zwakker worden.
   Soms ontstaan als reactie op een voetinfectie ook blaasjes of schilfering aan de handen, zonder dat daar zelf een schimmel aanwezig is.

Hoe te voorkomen?
 Goede hygiëne is belangrijk: voeten dagelijks wassen en goed afdrogen, vooral tussen de tenen, katoenen sokken dragen en schoenen dagelijks wisselen zodat ze kunnen drogen. Vermijd blote voeten in openbare ruimtes; draag badslippers. Kies voor ventilerende schoenen van leer in plaats van synthetisch materiaal.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 De diagnose kan vaak al op het klinische beeld worden gesteld. Voor zekerheid kan de arts huidschilfers of nagelmateriaal onderzoeken onder de microscoop, of een kweek inzetten (uitslag na ca. 6 weken). Met moderne DNA-technieken (PCR) kan de aanwezigheid van schimmels binnen enkele dagen worden aangetoond.

Hoe wordt het behandeld?

• Lokale therapie: een crème met een schimmeldodend of -remmend middel wordt één- tot tweemaal daags aangebracht, ruim over de plek heen, en nog twee weken voortgezet nadat de plekken verdwenen zijn. Bij voetschimmel kan aanvullend een antischimmelpoeder in sokken en schoenen worden gebruikt.
• Tabletten of capsules: bij hardnekkige infecties of bij schimmelnagels. Middelen als terbinafine en itraconazol worden ingezet. Voor huidinfecties is de behandeling meestal een maand; voor teennagels drie tot vier maanden. Niet alle schimmelnagels genezen volledig. Levercontrole kan nodig zijn bij gebruik van deze middelen.

Wat kunt u zelf nog doen?
 Houd de huid en voeten droog, gebruik absorberende sokken, wissel dagelijks schoenen en vermijd langdurig dragen van synthetische materialen. Droog de voeten goed af na douchen of zwemmen en gebruik eventueel een drogend poeder. Zorg bij overgewicht en zweten voor extra aandacht aan huidplooien om infecties te voorkomen.

Wat is het vooruitzicht?
 Schimmelinfecties zijn meestal goed te behandelen, maar ze kunnen terugkomen. Sommige mensen zijn gevoeliger dan anderen. Met goede hygiëne en tijdige behandeling is de kans op herhaling kleiner.