Mollusca contagiosa (waterwratjes)

Korte samenvatting
 Waterwratjes, officieel mollusca contagiosa, zijn kleine huidkleurige of parelwitte bobbeltjes met een kenmerkend kuiltje in het midden. Ze komen vooral bij kinderen voor, maar soms ook bij volwassenen, vaak in de schaamstreek. Ze worden veroorzaakt door een virus en zijn besmettelijk. Behandeling is meestal niet nodig, omdat ze vanzelf verdwijnen binnen 6–12 maanden. Bij klachten of veel wratjes kan een arts ze verwijderen of behandelen.

Wat is het?
 Waterwratjes zijn kleine, glanzende pukkeltjes die ontstaan door besmetting met het molluscipoxvirus. Ze liggen in of net onder de huid en hebben vaak een centrale indeuking (“delle”). De aandoening is onschuldig, maar kan storend zijn. Vooral kinderen op lagere schoolleeftijd krijgen ermee te maken. Bij volwassenen komen ze zelden voor en dan vaak rond de geslachtsdelen.

Hoe ontstaat het?
 De oorzaak is een infectie met het molluscipoxvirus. Het virus verspreidt zich via direct huidcontact, via besmette voorwerpen zoals handdoeken of speelgoed, en via zwemmen. Kinderen met eczeem zijn vatbaarder. Bij volwassenen is besmetting vaak het gevolg van seksueel contact. Een uitgebreide vorm bij volwassenen kan wijzen op verminderde afweer, bijvoorbeeld door medicijnen of HIV.

Wat zijn de klachten?
 Na besmetting ontstaan na 2 weken tot 6 maanden kleine, glanzende bultjes van 1–5 mm, soms groter. Ze kunnen in aantal toenemen tot tientallen of zelfs honderden. Ze zitten vooral op de romp, hals, oksels, oogleden of – bij volwassenen – in de schaamstreek en rond de anus. Soms raken ze geïrriteerd of ontstoken, waardoor ze rood worden, etter kunnen geven en korstjes vormen. Rondom de wratjes kan eczeem ontstaan, vooral bij kinderen met atopie. Ontsteking zorgt vaak voor het opruimen van de wratjes, meestal zonder littekens.

Hoe te voorkomen?
 Besmetting is lastig te voorkomen. Vermijd direct huidcontact en het delen van handdoeken of washandjes. Zwemmen kan een rol spelen bij verspreiding. Bij kinderen met eczeem helpt het om de huid goed te verzorgen en krabben zoveel mogelijk te beperken.

Is aanvullend onderzoek nodig?
 Meestal stelt de arts de diagnose op het typische aspect van de bultjes met de centrale delle. Extra onderzoek is zelden nodig.

Hoe wordt het behandeld?
 Vaak is geen behandeling nodig, omdat de wratjes vanzelf verdwijnen. Als behandeling wel gewenst is, kan dit door:

• aanstippen met vloeibare stikstof (bevriezen)
• elektrisch wegbranden
• afkrabben met een scherpe lepel of spatel
• irriterende crèmes (zoals tretinoïne) die een ontstekingsreactie uitlokken
• laserbehandeling

Bij jonge kinderen kunnen deze behandelingen pijnlijk zijn en soms littekens achterlaten. Verdoving met een verdovende crème kan de ingreep minder pijnlijk maken.

Wat kunt u zelf nog doen?
 Laat de wratjes zoveel mogelijk met rust om verspreiding en ontsteking te voorkomen. Zorg voor goede hygiëne en deel geen handdoeken. Houd nagels kort en probeer krabben te vermijden.

Wat is het vooruitzicht?
 Bij de meeste kinderen verdwijnen de waterwratjes spontaan binnen 6–12 maanden. Soms houden ze langer aan, tot enkele jaren. Na genezing blijft de huid meestal zonder littekens.