Leukoplakie

Wat is leukoplakie?
 Leukoplakie is een aandoening van het slijmvlies waarbij een scherp begrensde witte plek ontstaat, vaak op de onderlip maar ook mogelijk elders in de mondholte. De plek is meestal enkele centimeters groot en vlak. Het is een voorstadium van een kwaadaardige aandoening en vraagt daarom altijd om zorgvuldige beoordeling.

Hoe ontstaat leukoplakie?
 Bij leukoplakie verandert het normale, niet-verhoornende slijmvlies in een verhoornend slijmvlies. De exacte oorzaak is niet altijd duidelijk, maar chronische irritatie (bijvoorbeeld door roken, alcohol of mechanische prikkels zoals een slecht passend gebit) kan een rol spelen. Door deze verandering krijgt het slijmvlies een witte kleur en een stugge structuur.

Wat zijn de verschijnselen?
 Leukoplakie presenteert zich als een scherp begrensde, witte, vaak wat stugge plek in het slijmvlies. De grootte varieert meestal tussen 1 en 2 cm. Er is doorgaans geen pijn of jeuk. Door het vlakke aspect kan de plek langere tijd onopgemerkt blijven. Het risico zit vooral in de mogelijke kwaadaardige ontaarding: een deel van de leukoplakieën kan zich ontwikkelen tot een plaveiselcelcarcinoom.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
 De diagnose wordt gesteld op basis van het klinische beeld en zo nodig bevestigd door een biopt. Pathologisch onderzoek is van belang om een voorstadium of beginnend carcinoom niet te missen.

Wat is de behandeling?
 Leukoplakie moet altijd zorgvuldig worden opgevolgd. Afhankelijk van de grootte en locatie kan gekozen worden voor:

• Excisie (chirurgische verwijdering): vaak de voorkeursbehandeling, vooral bij grotere of verdachte laesies.
• Bewaking: bij kleine, niet-progressieve plekken kan gekozen worden voor regelmatige controles.
• Behandeling van oorzakelijke factoren: stoppen met roken of alcoholgebruik, en corrigeren van mechanische irritatie.

Wat zijn de vooruitzichten?
 Leukoplakie kan jarenlang stabiel blijven, maar er is altijd een risico op kwaadaardige ontaarding. Vroege herkenning en adequate behandeling zijn daarom essentieel. Regelmatige controles door een arts of tandarts zijn noodzakelijk.