keratosis seborroica (ouderdomswrat)
Wat is een ouderdomswrat?
Een ouderdomswrat is een goedaardige, oppervlakkige huidtumor die meestal op latere leeftijd ontstaat. De plekjes zijn vaak vaalbruin van kleur, voelen ruw aan en kunnen variëren van enkele millimeters tot meerdere centimeters groot. Ze zitten vaak op de romp, soms ook in het gezicht of op andere lichaamsdelen. Er kunnen enkele, maar ook tientallen tot honderden tegelijk voorkomen. Hoewel de kleur en vorm soms verontrustend kunnen lijken en doen denken aan een melanoom (kwaadaardige moedervlek), zijn ouderdomswratten volledig goedaardig.
Hoe zien ze eruit?
Ouderdomswratten zijn meestal:
- Bruin tot bijna zwart van kleur, soms met meerdere tinten in één wrat
- Ruw en wratachtig, soms vlak en meer vlekachtig
- Rond of grillig van vorm
- Variërend van 0,5 tot 2 cm, soms tot 3-4 cm groot
- Veel voorkomend op romp, gezicht en soms in grote aantallen
Wat is de oorzaak?
De precieze oorzaak is niet volledig bekend. Waarschijnlijk speelt een virus in de opperhuid een rol, in combinatie met erfelijke aanleg en verminderde lokale afweer. Niet iedereen ontwikkelt ouderdomswratten.
Hoe wordt de diagnose gesteld?
De afwijkingen zijn meestal zo kenmerkend dat de diagnose eenvoudig gesteld kan worden door een arts of dermatoloog. Soms kan verwarring ontstaan met een melanoom of ander type huidafwijking. Bij twijfel kan een biopt worden afgenomen voor zekerheid.
Wat is de behandeling?
Behandeling is niet noodzakelijk, omdat ouderdomswratten goedaardig zijn. Veel mensen kiezen echter voor behandeling om cosmetische redenen of wanneer de wratten irriteren of jeuken. Mogelijke behandelingen:
- Wegschrapen (curettage) met een scherpe lepel, vaak zonder verdoving
- Bevriezen met vloeibare stikstof, vooral bij jonge of oppervlakkige wratten, vaak in het gezicht
- Uitsnijden bij grotere wratten, meestal onder lokale verdoving
Na behandeling blijft slechts een oppervlakkig schaafwondje achter dat doorgaans volledig geneest zonder littekens.
Wat zijn de vooruitzichten?
Ouderdomswratten zijn volkomen onschuldig en verdwijnen niet vanzelf, maar kunnen eenvoudig verwijderd worden. Ze kunnen wel opnieuw of op andere plekken ontstaan.