Hidradenitis suppurativa

Korte samenvatting
Hidradenitis suppurativa (HS), ook wel acne inversa genoemd, is een chronische huidziekte met steeds terugkerende pijnlijke ontstekingen in lichaamsplooien zoals oksels en liezen. Er ontstaan puisten, abcessen, fistels en littekens. De precieze oorzaak is onbekend, maar roken, overgewicht, hormonen en erfelijke aanleg spelen mee. Behandeling is vaak langdurig en combineert hygiëne, antibiotica, hormonen, chirurgie of laser. Stoppen met roken en afvallen helpt vaak klachten te verminderen, maar genezing is meestal niet mogelijk.

Wat is hidradenitis suppurativa?
HS is een chronische ontstekingsziekte van de haarzakjes, vooral in oksels, liezen, onder de borsten, rond anus of genitaliën. Ongeveer 1% van de volwassenen lijdt eraan, vooral vrouwen. Het is pijnlijk, ontsierend en kan een onaangename geur veroorzaken door pusafscheiding.

Hoe ontstaat het?
Het begint met verstopping en ontsteking van haarzakjes. Naast talg- en zweetklieren raken ook omliggende structuren ontstoken. Factoren die bijdragen zijn roken, overgewicht en mogelijk hormonale invloeden. Erfelijke aanleg speelt vaak een rol. Bacteriën kunnen aanwezig zijn, maar zijn niet de oorzaak.

Wat zijn de klachten?
Eerst kleine pijnlijke bulten zoals steenpuisten, later abcessen met pus die openbarsten. Na genezing ontstaan littekens en soms gangen (sinussen) in de huid. Grote mee-eters en cysten komen vaak voor. De klachten zijn chronisch, met wisselende periodes van ontsteking en genezing.

Hoe wordt de diagnose gesteld?
Meestal kan de diagnose klinisch worden gesteld door huisarts of dermatoloog. Soms wordt een biopt afgenomen om andere oorzaken uit te sluiten.

Wat is de behandeling?
Er bestaat geen snelle, definitieve behandeling; meestal zijn meerdere therapieën nodig:

• Hygiëne: dagelijks wassen met jodiumzeep, vermijden van strakke kleding, stoppen met roken en afvallen.
• Uitwendige therapie: resorcinolcrème, soms lokale antibiotica.
• Antibiotica: langdurig tetracycline, doxycycline, minocycline of combinatie rifampicine + clindamycine.
• Chirurgie: abcesdrainage, uitgebreide excisie of ‘deroofing’ van fistelgangen.
• Laser (CO₂): verdampen van ontstekingshaarden.
• Medicatie: hormonale therapie bij vrouwen (cyproteronacetaat), prednison bij ernstige opvlammingen, dapson of TNF-alfa remmers bij therapieresistente gevallen.

Wat kunt u zelf doen?
Goede hygiëne, stoppen met roken, afvallen en het dragen van luchtige kleding helpen om klachten te beperken.

Wat zijn de vooruitzichten?
HS is chronisch en vaak invaliderend. Behandeling kan klachten verminderen en ontstekingen onder controle brengen, maar volledig genezen is meestal niet mogelijk. Het beloop varieert per patiënt: sommige hebben lichte klachten, anderen ernstige littekenvorming en blijvende beperkingen.